ABD ile Türkiye arasında, uzun süredir gündemde olan Halkbank davasına ilişkin uzlaşma sağlandı.
Anlaşmaya göre dava süreci ilk aşamada askıya alınacak. Türkiye’nin anlaşmada yer alan şartları yerine getirmesi halinde ise dosya tamamen kapatılacak.
Uzlaşma kapsamında belirli bir para cezası ödenmesi, benzer ihlallerin tekrarlanmamasına yönelik taahhütler verilmesi ya da banka yönetiminde bazı düzenlemeler yapılması gibi şartların gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.
Hukuki çerçevede ise, anlaşma koşullarının ihlal edilmesi durumunda ABD savcılığının davayı yeniden açma hakkı bulunuyor.
Uzlaşmada belirli bir para cezası ödenmesi, benzer ihlallerin tekrarlanmamasına dair taahhütler verilmesi ya da banka yönetiminde bazı düzenlemeler yapılması gibi şartların gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.Hukuki çerçevedeyse anlaşma koşullarının ihlal edilmesi durumunda ABD savcılığının davayı yeniden açma hakkı bulunuyor.Anlaşma metni henüz açıklanmış değil.
‘Mahkeme onayıyla dokuz yıldır devam eden dava süreci sonlanmış olacak’
Halkbank’ın KAP bildirimi özetle şöyle:* ABD’de 15 Ekim 2019 tarihinde Bankamıza karşı açılan ceza davasıyla ilgili olarak Bankamız Yönetim Kurulu tarafından davanın uzlaşma yoluyla sonlandırılması için ABD Adalet Bakanlığı Güney New York Bölge Savcılığı (U.S. Southern District of New York) ile Bankamız arasında
‘Kovuşturmanın Ertelenmesi Anlaşması’ (DPA – Deferred Prosecution Agreement) imzalanması kararlaştırılmıştır. * Söz konusu uzlaşma anlaşması kapsamında bankamız herhangi bir cezai suç kabulü yapmadığı gibi, hiçbir adli veya idari para cezası da ödemeyecektir.* Uzman bir kuruluş tarafından düzenlenecek uyum raporunun, ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisine (OFAC) ve bir nüshasının ABD Güney New York Bölge Başsavcılık Ofisine teslim edilmesinin ardından; Halkbank ve ABD Güney New York Bölge Başsavcılık Ofisi, davanın düşürülmesine dair müşterek bir yazıyı ABD Güney New York Bölge Mahkemesine sunacaktır. * Mahkemenin onayıyla birlikte, ABD’de bankamızla ilgili yaklaşık dokuz yıldır devam eden ceza davası süreci sonlanmış olacaktır. Bununla birlikte OFAC, Halkbank’a ilişkin idari süreçleri başka bir aksiyon almaksızın kapattığını tarafımıza bildirmiştir.* Bu gelişmeyle birlikte Bankamızın yurt dışı kaynak temin olanaklarının, muhabir ağının ve uluslararası piyasalara erişiminin genişlemesi ile mali bünyesinin olumlu yönde etkilenmesi öngörülmektedir.
Ne olmuştu?
Halkbank, 2019’dan beri ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarını paravan şirketler aracılığıyla delmek, banka dolandırmak için komplo kurmak, Uluslararası Acil Ekonomik Güç Yasası’nı ihlal etmek için komplo kurmak, kara para aklamak, kara para aklamak amacıyla komplo kurmak gibi altı ayrı suçlamayla karşı karşıya.Banka, 5 Ekim 2019’da açılan davada suçlamaları kabul etmeyip,
‘Yabancı Devlet Dokunulmazlık Yasası’ kapsamında davanın düşmesi talebinde bulundu.Bu talebi kabul edilmeyen Halkbank, devlet kontrolündeki yabancı bir kurumun Türkiye’deki faaliyetleri nedeniyle ABD’de yargılanamayacağını savunarak, en yüksek karar merci olan ABD Yüksek Mahkemesi’ne başvurdu.ABD Yüksek Mahkemesi, 19 Nisan 2023’te Halkbank’ın ticari faaliyetleri nedeniyle başvurusunu reddederek yargı bağışıklığının bulunmadığına ve ceza yargılamasından muaf olmadığı kararını verdi. Yüksek Mahkeme, New York’taki Temyiz Mahkemesi’nden Halkbank’ın itirazını teamül hukukuna göre yeniden gözden geçirmesini istedi.Halkbank’ın ABD’deki avukatı Robert M. Cary, temyiz mahkemesine sunduğu dilekçede,
‘Türk hükümetinin direktifleriyle faaliyetlerini yürüten ve devletin bir kolu‘ olan bankanın Türkiye’deki faaliyetleri nedeniyle ABD’de yargılanamayacağını belirtti.Savcılık, Yabancı Devlet Dokunulmazlık Yasası’nın ceza davalarında devletlere yargı bağışıklığı sunmadığını ve bu kararının ABD Yüksek Mahkemesi tarafından da onandığını belirtiyor.22 Kasım 2024’te mahkeme, Halkbank’ın ABD’deki cezai suçlamalardan muafiyet talebini bir kez daha reddetti. Kararda, ticari faaliyetlerle ilgili suç iddialarında devlet şirketlerinin mutlak dokunulmazlığı olmadığına hükmedildi.
