Ordu’da 2017’de kurulan, TOKİ ile bağlantısı olmamasına rağmen TOKİ isminin yer aldığı broşürler bastırılarak birçok kişiyi ev sahibi yapma vaadiyle imarı olmayan arsalarına ortak eden kooperatif yetkilileri farklı suçlamalarla savcılığa şikayet edildi.Savcılığa sunulan dosyada o dönem Ordu Valisi olan ve Gülistan Doku soruşturmasında tutuklanan dönemin Tunceli Valisi Tuncay Sonel’in isminin de geçmesi dikkat çekti.Söz konusu şikayette 2017'de başlayan ve yıllardır devam eden Ordu Kent Konut Yapı Kooperatifi projesine ilişkin ortaya çıkan belgeler, savcılığa taşınan dosyalar, dönemin Ordu Valisi Tuncay Sonel'in imzasını taşıyan protokoller dikkat çekti.Dosyanın merkezinde ise TOKİ'nin hiçbir sözleşme bulunmadığını açıkladığı bir dönemde imzalanan valilik protokolü yer alıyor.Kooperatifte yönetimin değişmesinin ardından yapılan incelemelerde elde edilen resmi yazışmalar, banka kayıtları, üyelik listeleri, dekontlar, TOKİ cevapları ve protokoller savcılığa sunuldu.
Vatandaşlara gönderilen tanıtımlarda ise "TOKİ daireleriniz sizleri bekliyor" ve "Yeni TOKİ evlerini Ordu'da siz Ordulular için yapıyor" ifadeleri kullanıldı.Bu tanıtımların ardından yüzlerce kişi kooperatife ortak oldu ve ortak sayısı yaklaşık 287'ye ulaştı. Katılımcıların projeye dahil olmasının sebebi ise arsa payı karşılığında TOKİ’den daire almaktı.Ancak daha sonra ortaya çıkan resmî belgeler, söz konusu tanıtımlar yapılırken TOKİ ile kooperatif arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını ortaya koydu.
TOKİ ADIYLA BAŞLAYAN SÜREÇ
Dosyada yer alan belgelere göre kooperatifin ilk yıllarında yürütülen tanıtım çalışmalarında TOKİ adı ve TOKİ logoları kullanıldı.Kooperatifin internet sitesinde yayımlanan duyurularda dönemin AKP’li Altınordu Belediyesi ve TOKİ iş birliği ile yapılacak olan konutların kayıtları bitmiştir" ifadelerine yer verildi.Vatandaşlara gönderilen tanıtımlarda ise "TOKİ daireleriniz sizleri bekliyor" ve "Yeni TOKİ evlerini Ordu'da siz Ordulular için yapıyor" ifadeleri kullanıldı.Bu tanıtımların ardından yüzlerce kişi kooperatife ortak oldu ve ortak sayısı yaklaşık 287'ye ulaştı. Katılımcıların projeye dahil olmasının sebebi ise arsa payı karşılığında TOKİ’den daire almaktı.Ancak daha sonra ortaya çıkan resmî belgeler, söz konusu tanıtımlar yapılırken TOKİ ile kooperatif arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını ortaya koydu.TOKİ'DEN SUÇ DUYURUSU
Dosyanın en dikkat çekici belgelerinden biri, bir kooperatif ortağının CİMER üzerinden yaptığı başvuruya verilen resmi TOKİ cevabı oldu.30 Kasım 2021 tarihli yazıda TOKİ, reklamlarda kurum logosunun ve kurum adının kullanıldığını doğruladı.TOKİ Hukuk Müşavirliği tarafından yapılan inceleme sonucunda Ordu Kent Yapı Kooperatifi ile TOKİ arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığı tespit edildi.TOKİ, aynı yazıda kurum adını kullanarak vatandaşları yanıltmaya çalıştığı değerlendirilen kişi veya kişiler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu da bildirdi.DÖNEMİN ORDU VALİSİ TUNCAY SONEL SÜRECE DAHİL OLDU
Kooperatif yönetimi, paydaşların sürecin tıkandığına dair tepkilerini yükseltmesinin ardından önce dönemin AKP’li Altınordu Belediyesi üzerinden çözüm aradı. Arsanın kamulaştırılması ve TOKİ ile kamu kurumu üzerinden yeni bir model kurulması gündeme geldi. Ancak Altınordu Belediye Meclisi’nde, söz konusu alanın imar sorunu nedeniyle bu talebe sıcak bakılmadığı öne sürüldü.Belediye üzerinden sonuç alınamamasının ardından süreç dönemin Ordu Valisi Tuncay Sonel’e taşındı.VALİLİK, KOOPERATİF ARSALARINI TOKİ İÇİN DEVRALDI
Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) ile S.S. Ordu Kent Konut Yapı Kooperatifi arasında daha sonra bir protokol imzalandı. Protokolde amaç, Altınordu ilçesinde TOKİ aracılığıyla yapılacak konutlarla dar gelirli ailelerin ev sahibi yapılması olarak tanımlandı.Protokole göre kooperatife ait Akçatepe ve Cumhuriyet Mahallesi'ndeki toplam altı parselin tapuları, TOKİ tarafından konut yapılması şartıyla bedelsiz olarak Ordu Valiliği’ne bağlı YİKOB'a devredilecekti. Belgede, TOKİ tarafından konut yapılmaması halinde ise tapuların yeniden kooperatife iade edileceği hükme bağlandı.TOKİ'NİN YATIRIM PROGRAMINA ALINMASI ŞARTI KOYULDU
Protokolde dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise konut projesinin gerçekleşmesinin doğrudan TOKİ'nin yatırım programına bağlı tutulması oldu.YİKOB'un yükümlülükleri arasında, devralınan taşınmazların TOKİ tarafından planlanan konut projesine dahil edilmesi yer alırken, kooperatifin yükümlülükleri arasında da taşınmazların TOKİ'ye devrine ilişkin tüm işlemlerin yürütülmesi bulunuyor.Belgenin bir maddesinde ise açık şekilde, TOKİ tarafından yatırım programına alınmaması halinde tapuların altı ay içerisinde yeniden kooperatife devredileceği belirtiliyor.Daha sonra bu protokol imzalanarak Valilik tarafından TOKİ'ye iletildi.TOKİ RET VERDİ, VALİLİK İKİ YIL DURUMU GİZLEDİ
Dosyadaki en dikkat çekici belgelerden biri de TOKİ'nin Ordu Valiliği'ne gönderdiği 7 Nisan 2022 tarihli resmi yazı oldu.TOKİ, yazısında Ordu Kent Yapı Kooperatifi adına talep edilen konut projesinin kurum tarafından gerçekleştirilmeyeceğini açık şekilde bildirdi.Yazıda, geçmiş yıllarda benzer kooperatif projelerinde yaşanan anlaşmazlıklar ve davalar nedeniyle TOKİ'nin bu tür projelerin tarafı olmama kararı aldığı belirtilirken, "bu tür projelerin idaremizce gerçekleştirilmeyeceği" ifadesi kullanıldı.Bu yazı, valiliğin TOKİ üzerinden yürütmeye çalıştığı projenin resmi olarak kabul edilmediğini ortaya koyuyor.RET YAZISINA RAĞMEN SÜREÇ SONLANDIRILMADI
Dosyadaki belgeler, TOKİ'nin 7 Nisan 2022 tarihli olumsuz görüşüne rağmen taşınmazların kooperatife geri devri için gerekli işlemlerin hemen başlatılmadığını gösteriyor.Çünkü protokol gereği TOKİ'nin yatırım programına almaması halinde tapuların altı ay içerisinde kooperatife iade edilmesi gerekiyordu.Söz konusu belgelerde, TOKİ'nin 2022 yılında verdiği olumsuz cevaba rağmen protokolün fiilen 2024 yılına kadar devam ettiği görülüyor. Bu süreçte Valiliğe Toki'den 3 kez gelen ret kararı kooperatif üyelerine valilik tarafından bildirilmedi.ORTAK SAYISI 290 OLARAK SABİTLENDİDosyada yer alan 3 Aralık 2021 tarihli başka bir yazıda ise YİKOB tarafından kooperatife, mevcut 290 üye dışında yeni üye kaydı yapılmaması gerektiği bildiriliyor. Yazıda, tapu devri tarihinden itibaren yapılacak işlemlerden ve hak sahipliklerinden Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı’nın (YİKOB) sorumlu olmayacağı belirtiliyor.VALİLİK RESMİ KAYITLARINA GİRMEYEN BAŞKA PROTOKOL!
Süreç devam ederken kooperatifin idaresi genel kurul kararıyla değişti.Protokolde 290 kişiyi aşmayacak ibaresine rağmen sayının 60 kişi daha arttığını, paydaşların sayısının 360’a yaklaştığın tespit eden kooperatifin yeni yönetimi konuyu savcılığa taşıdı.Olayın savcılığa taşınmasının hemen ardından Tuncay Sonel'in de imzasını taşıyan ve kooperatifin kayıtlarından yer almayan yeni bir protokol eski yönetim tarafından savcıya sunuldu.Bu protokol daha sonraki süreçte yeni kooperatif yetkilileri tarafından şu andaki Ordu Valiliği’ne resmi yazıyla sorulduğunda 'resmi kayıtlarımızda böyle bir protokol yoktur" yanıtı geldi.VALİLİK: "BÖYLE BİR PROTOKOL RESMİ KAYITLARIMIZDA YOK"
Savcılık dosyasında yer alan en dikkat çekici ayrıntılardan biri de Tuncay Sonel'in imzasını taşıyan 60 kişilik ek kontenjan protokolü oldu. Ancak kooperatifin başvurusu üzerine Ordu Valiliği'nden gelen resmi yazıda, söz konusu protokole ilişkin herhangi bir kayda rastlanmadığı bildirildi.Valiliğin resmi cevabında, talep edilen protokolün kurum kayıtlarında bulunmadığı belirtilirken, kooperatif yönetimi de bu nedenle söz konusu belgenin resmi giriş kaydının yapılmadığını ve valilik envanterinde yer almadığını savcılığa sundu. Buna rağmen, daha sonra savcılık dosyasına sunulan protokolde dönemin Ordu Valisi Tuncay Sonel'in imzasının bulunması yeni tartışmaları beraberinde getirdi.Bu gelişme, 290 kişi ile sınırlandırılan ortak sayısının hangi hukuki dayanakla 60 kişi daha artırıldığı ve resmi kayıtlarda bulunmadığı belirtilen protokolün nasıl uygulandığı sorularını da dosyanın önemli başlıklarından biri haline getirdi60 KİŞİLİK KONTENJAN
Tuncay Sonel'in imzasını taşıyan ve Ordu Valiliği’nin resmi kayıtlarından yer almayan protokolün en dikkat çekici bölümlerinden biri ise şehit ve gazi yakınları, ihtiyaç sahibi vatandaşlar için oluşturulan 60 kişilik ek kontenjan oldu. 290 kişiye sabitlenmesine rağmen dönemim Ordu Valiliği’nin 60 kişi daha şehit gazi yakını ve düşük gelirli aile diyerek kooperatife yeni kişiler ilave etmesi dikkat çekti.Protokolde, mevcut ortakların haklarının korunması şartıyla valilik tarafından belirlenecek en fazla 60 kişinin projeye dahil edileceği belirtilerek bu 60 kişiden ücret talep edilmeyeceği protokolde yer aldı.Bu protokol doğrultusunda kooperatife yeni üyeler dahil edilerek bu kişiler arsalara ortak edildi.Şehit, gazi yakınları denilerek kooperatife dahil edilen kişilerin ise iş insanları, akademisyenler, organize sanayi bölgesinde görev yapan bazı yöneticiler ve farklı meslek gruplarından kişiler olduğu ortaya çıktı. Bu isimlerin ise 20 TL, 100 TL, 200 TL, gibi sembolik ücretleri kooperatifin resmi hesaplarına yatırarak sürece dahil olduklarına dair dekontlar yeni yönetim tarafından savcılığa iletildi. Öte yandan Ordu Valiliği Özel Kalem’inin de bu kooperatife 100 TL'lik sembolik bir ödeme yaparak kooperatife ortak yapıldığı da dekontlarda görülüyor.Kooperatifin yeni yönetimi ise bu 60 kişiden oluşan kontenjan üyelerin eski yönetim kurulu yöneticilerine ve üyelere bireysel hesaplarına yüksek miktarda para yatırdığını dekontları ile savcılığa sundu.Mevcut yönetim ve üyelere ise kooperatife dahil edilen 60 kişi ile ilgili hiçbir bilgi verilmedi ve genel kurulda düzenlenen belgelerde de kayıt altına alınmadı.SONEL İLE İLİŞKİSİ OLDUĞU İDDİA EDİLEN K.K. DE SAVCILIK DOSYASINDA
Gülistan Doku soruşturması kapsamında "suç delillerini karartmak" suçlamasıylatutuklanan eski Tunceli ve Ordu Valisi Tuncay Sonel hakkında, Ordu’da görev yaptığı döneme ilişkin çarpıcı iddialar ortaya atılmış, Sonel’in Ordu Valiliği döneminde bir kuaför ile ilişkisi olduğu, bu durumun eşi tarafından ortaya çıkarıldığı ve sonrasında merkeze çekildiği ileri sürülmüştü. Kooparatif ile ilgili de kuaför K.K.’nin ismi savcılık dosyasında yer buldu.İddiaya göre dönemin Ordu Valisi Tuncay Sonel, şehit, gazi yakını diyerek kontenjan olarak dahil edilen 60 kişinin ödemelerini almak ve mali işlerini takip etmek için kuaför K.K.’yi görevlendirdi. K.K. ise bu talimat doğrultusunda kooperatife dilekçe göndererek “İşbu dilekçe EK'inde isim, kimlik ve adres bilgileri yazılı olan kişilerin kooperatifinize üye olarak kayıtlarının yapılmasını, kişilerin ödemesi gereken kooperatif arsa katılım bedelinin K.K. tarafından ödenmesine müteakip ekli listedeki kişilerin üyelik işlemlerinin tamamlanmasını saygılarımla talep ederim” ifadeleri yer aldı.
